Van 17 tot en met 24 januari was de week van gebed. Vorig jaar stond er in de aankondiging nog bij: voor de eenheid van christenen. Dit jaar bleef dat achterwege. Wat mij opviel in de plaatselijke kerkbladjes die ik lees voor het blad ‘OnderWeg’, op zoek naar lokaal nieuws, was dat er ook vanuit de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt een brede deelname is. Vanavond een samenkomst in de rooms-katholieke parochie, morgen in de plaatselijke protestantse gemeente, overmorgen in de vrijgemaakte kerk, daarna bij de evangelischen… Als je samen bidt, ben je op een of andere manier al één. Het bracht me even terug naar mijn studententijd.

Kun je wel samen bidden?
Er was een rooms-katholieke pater op bezoek bij ons in Kampen. Een hoogleraar filosofie. Prof.dr. Henricus Johannes Josephus Maria van Straelen. Lange tijd missionaris in Japan. Het was een boeiende avond. Hij besloot die door spontaan met ons het onze Vader te bidden. Een prachtig moment. Daarna, na zijn vertrek, ontspon zich een discussie: kun je wel met iemand samen bidden die lid is van een ander kerkgenootschap? Is dat wel eerlijk? Daarna ga je immers weer je eigen weg. Je sanctioneert kerkelijke verdeeldheid op die manier. In dezelfde tijd ging prof.J.Kamphuis in op de zelfde vraag: kun je met evangelisatie-contacten het onze Vader bidden? Ja, was zijn antwoord: je doet al biddend dan een beroep op die ander om God als Vader te erkennen. Dat deed hij in het blad Lichtstralen. Uitgegeven ter ondersteuning van wie bezig was in evangelisatie.
Ruim veertig jaar later kun je verbaasd terugkijken naar de discussies die toen gevoerd werden binnen de kerken. Zeker voor wie na die tijd geboren is, komt het heel vreemd en bijna sektarisch over. Weer zo’n voorbeeld van de belachelijke vrijgemaakte mentaliteit van toen. Daar staan we nu boven. Toch?

Tot wie richt je je?
In een van de mededelingenblaadjes speelde een kritische vraag een rol. Dat ging om de vraag hoe je tegenover een gezamenlijke dienst staat met alle kerken die vertegenwoordigd zijn in de raad van kerken. De betreffende kerkenraad hield een slag om de arm: wij komen bij elkaar om de Drie-enige God te eren. Is die belijdenis wel veilig binnen de bonte gemeenschap van kerken in onze plaats? Een boeiende vraag, zeker in een tijd waarin de discussie nog breder getrokken wordt: kun je bidden samen met Joden en Mohammedanen? De Evangelische Omroep heeft daarmee te maken, nu ze onderdak verschaft hebben aan de Joodse omroep. Tot wie richt je je als je God aanspreekt. Wat bedoel je eigenlijk met bidden? Aan de ene kant ben ik blij met de openheid naar andere christenen. Met de bereidheid om naar elkaar te luisteren en van elkaar te leren. Aan de andere kant blijft het nodig met elkaar in gesprek te blijven en samen te zoeken naar wat het betekent dat God zich in zijn woord geopenbaard heeft. Mijn geloof heeft betekenis omdat het zich richt op Iemand buiten en boven mij. Dat is iets anders dan een gesprek met de diepste grond van mijn zijn binnen in mij.

Een open wond
Helmut Thielicke, Duits theoloog, stelt dat het soms voor de genezing goed is een wond open te houden. Dat geldt volgens hem ook voor ethische kwesties. Ik ging dat pas goed begrijpen toen iemand die we kennen geopereerd moest worden aan een ontstoken blindedarm, waarbij die ontsteking al verder gegaan is naar het buikvlies. De wond werd niet gehecht, met de bedoeling dat de vuiligheid goed weg kon komen en niet opgesloten werd.
Zou dat ook niet kunnen gelden bij kerkelijke verdeeldheid? De Bijbel spreekt onbekommerd over waarheid tegenover dwaling, ook in het Nieuwe Testament. Daarnaast kunnen ellendige, al te menselijke dingen uit het verleden tot vandaag een rol blijven spelen. Je moet dat niet toedekken en de wond dichtnaaien, want dan ettert het onderhuids voort. Ga het gesprek maar aan, in alle openheid en in de bereidheid om van elkaar te leren.
Dus maar niet samen bidden? Dat zeg ik niet. Integendeel. Maar niet in een stemming van: wat hebben we het toch fijn met elkaar, waarbij je de oorzaak van de verdeeldheid laat zitten. Wel met dankbaarheid voor elk moment van herkenning en verbondenheid met broers en zussen met wie je niet elke zondag samenkomt. En met vertrouwen in de heilige Geest die al vaker muren weggebroken heeft.

Dit artikel is gepubliceerd in de GEREFORMEERDE KERKBODE van Groningen, Fryslan en Drenthe van 23 januari. Voor abonnementen of informatie: Stuur een mail naar kerkbode@scholma.nl

The following two tabs change content below.

Jan Kuiper

Onderzoeker op Praktijkcentrum
Als eindredacteur verantwoordelijk voor artikelen voor werkers in de kerk. Wil hiermee een brug slaan van de bijbel naar de praktijk. Brengt hiervoor zijn ervaring als predikant in en zijn ervaring in projectmanagement. Heeft graag zicht op het grotere geheel. Schrijft het kerkelijk jaaroverzicht voor Handboek Gereformeerde Kerken. Mail of bel (038) 42 555 18

Laatste berichten van Jan Kuiper (toon alles)