“Typisch gereformeerd” of “echt niet gereformeerd”. Ik hoor en lees dit soort opmerkingen regelmatig in kerken en kerkelijke bladen. Steeds vaker denk ik: het zijn geluiden van christenen die een verzameling van concepten en opvattingen hebben waarmee ze theologische uitwerkingen, gedrag van mensen of de praxis van kerken wegen en beoordelen. Of het zijn christenen die met behulp van documenten, afspraken en geschriften uit het verleden het heden de maat nemen.
Het ‘gereformeerde’ als norm nemen, zonder duidelijk te maken wat ‘gereformeerd’ inhoudt.
Dat kenmerkt, volgens mij, éen manier van omgaan met ‘onze traditie’.

Een gereformeerd traditie?

Er zijn meer manieren om te kijken naar of om te gaan met traditie. Twee citaten die dat illustreren:

Traditie is als een lantaarn: de domme houdt er zich aan vast, voor de wijze verlicht hij zijn weg
George Bernhard Shaw

Traditie is een gids, geen cipier
William Somerset Maughem

De Benedictijnen (500 na Christus) kennen als orde een zeer sterke traditie, met oude papieren. De regel van Benedictus (uit de 6e eeuw) is het document dat beschrijft hoe kloosterlingen dienen te leven. De monniken en nonnen van nu zien dit niet als inperkend, maar als vormgevend; niet afbakenend van wat moet, toegestaan of verboden is, maar richting wijzend…

Twee stukjes van De Regel illustreren dit:

  1. Binnen die traditie worden zowel de gast als de jongste noviet gezien als mensen waarvan de mening zeer waardevol is. De mening van jongste novieten zorgen het vaakst voor spanning. Het is de spanning tussen ‘dat wat we deden en vonden’ en ‘dat wat nieuw is en anders
    Deze spanning wordt gezien als gezond en waardevol.
    De regel kent veel gedetailleerde voorschriften over slaap, voedsel, gebed en alcohol, e.d.
  2. En in De Regel staat: ‘wanneer de abt hier van af wil wijken, wanneer er andere omstandigheden gelden, wanneer… etc…’ dan dient de regel anders te worden gebruikt!
    De regel om van de regels af te wijken. 🙂

Traditie als rivier

De traditie willen zien als een rivier heeft oude papieren en blijkt in de 21e eeuw nog steeds zeer levend te zijn. In dat perspectief zijn regels vooral het vertrekpunt, de eerste bedding. De bron is Christus. Het draait niet om geschriften, maar om Gods eer, lof en rijk. Nieuwe ontwikkelingen en de context zorgen daarbij voor lastige maar gezonde spanning. En om daar mee om te gaan is niet de traditie maar Gods Woord het uitgangspunt.

Doorgaande reformatie

Op 31-8-2012 rondde Mark van Leeuwen aan de TUK zijn missionaire master af. Het onderzoek heet: “Stilstand is achteruitgang“. Het onderzoek beschrijft een analyse van de identiteit van enkele pioniersgemeenten binnen de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Op de cover staat SEMPER REFORMANDA (doorgaande reformatie). In dit onderzoek vind je de volgende onderzoeksvragen uitgewerkt

  • Hoofdstuk 2: Wat is ‘gereformeerd’ en hoe kan dit begrip operationaliseerbaar worden gemaakt.
    (vanuit de gereformeerde belijdenis en hedendaagse literatuur)
  • Hoofdstuk 3: De gereformeerde categorieën als de leesbril om vier pioniersgemeenten te analyseren met betrekking tot hun identiteit.
  • Hoofdstuk 4: Hoe de leiding en de deelnemers van de gemeenten invulling geven aan het begrip ‘gereformeerd’.

Volgende week meer over de inhoud van deze drie hoofdstukken en de conclusies en aanbevelingen.

Traditie en Semper Reformanda?

De Benedictijnen zien traditie als een rivier,

  • Deze ontspringt in Christus
  • begint in de kerk van de 1e eeuw
  • stroomt (de tijd)
  • door het landschap (de context)
  • om uit te monden in de zee (Gods rijk van de toekomst)

Een rivier, geen kanaal.
Dus geen afgebakende stukjes oever, geen dijken, geen dammen.

Onveranderlijk veranderlijk. Semper Reformanda.

Dat is echt gereformeerd. Zijn we dit (misschien!) vergeten?

“Het Spaarne stroomt en zal voortdurend stromen
Het water gaat, wat blijft is de rivier.
En wat er ook voor andere tijden komen,
hij stroomt voorbij en blijft toch altijd hier.”

(Lennaert Nijgh / Boudewijn de Groot, Het Spaarne stroomt).

Anko Oussoren

Anko Oussoren

Adviseur at Praktijkcentrum
Is sociaal, geïnteresseerd in mensen en heeft zich vooral de laatste jaren ingezet voor jongeren binnen en buiten de kerk. Zijn passie ligt bij het jeugdwerk en het missionair gemeente-zijn. Hij heeft het verlangen om gemeenten toe te rusten vanuit de liefde van God. Mail naar Anko
Anko Oussoren
Anko Oussoren
Anko Oussoren

Latest posts by Anko Oussoren (see all)