Chris Wright gaat er van uit dat het Gods grote plan is om de de door zonde beschadigde schepping te herstellen. Daarvoor wil God de kerk in te schakelen. Dit wekt hij uit in het boek ‘The Mission of God’. Hieronder volgt een samenvatting van het boek.

Er zijn vele manieren om de Bijbel te lezen (feministisch, psychologisch etc.) Op zich is dat niet verkeerd, maar om de Bijbel goed tot zijn recht te laten komen moeten we deze lezen vanuit de missie van God. In de inleiding beschrijft Wright dan ook hoe hij kijkt naar de Bijbelse basis voor missie. Missie is voor hem niet één van de thema’s, maar het draait om missie en de Bijbel zelf is een ‘product’ van deze missie. En wij mogen daarbij participeren in de missie van God. Missie is daarbij niet beperkt tot zenden. Het volk Israël had bijvoorbeeld in het Oude Testament geen opdracht gekregen om zendelingen naar andere volken te sturen. Wright spreekt daarom van de missionaire boodschap van het Oude Testament.

Het boek onderzoekt vervolgens Gods missie en onze plaats daarin in vier delen:

  • Deel 1 – de Bijbel en missie;
  • Deel 2 – de God van de missie;
  • Deel 3 – de mensen van de missie;
  • Deel 4 – de (wedstrijd)ruimte van de missie.

Deel 1: De Bijbel en missie

Het komt vaak voor dat christenen enkele teksten gebruiken waar ze hun missie op baseren. Het gevaar daarvan is dat de basis voor missie dun is en zomaar kan wegvallen bij een andere interpretatie van de tekst. Het draait echter in heel de Bijbel om missie en de Bijbel is zelf het gevolg van Gods missie. Om dit in te kaderen moeten we de Bijbel zien als Gods openbaring welke autoriteit heeft. Het laat ons de realiteit van God zien waarin hij een verhaal verteld en mensen (Israëlieten) een belangrijke rol spelen. Christus vormt daarbij de hermeneutische samenhang waarbinnen we bepaalde teksten mogen lezen. In Jezus ontmoeten we God. Hij is de climax van het verhaal en door Jezus maken wij onderdeel uit van een geloofsgemeenschap van volgelingen die tot zegen mogen zijn voor andere (volken).

Deel 2: De God van de missie

In de Bijbel komen we de levende God tegen. YHWH maakt zichzelf bekend als de enige ware God die gekend wil worden. Dit doet Hij in de eerste plaats doordat hij zich bekend maakt aan Israël. YHWH wil laten zien dat Hij de enige God is. Dit zien we terug in de uittocht van het volk Israël uit Egypte, maar ook in de ballingschap en de daar op volgende terugkeer. Ook daar blijkt het dat YHWH de controle heeft en ook andere volken gebruikt om Israël te straffen. God is soeverein en waakt over Israël. En in dat alles herinnert God het volk Israël aan zijn missie (Jeremia 29).

Deel 3: de mensen van de missie

Gods volk: gekozen tot zegen voor iedereen

De hele bijbel laat zien dat God mensen roept en dat deze mensen reageren. De centrale tekst daarbij is Genesis 12:1-3 waarbij Abram wordt geroepen. Deze roeping kun je niet lezen zonder de voorgeschiedenis erbij te betrekken. De roeping van Abram is het begin van het antwoord van God op al het kwaad in deze wereld. Bij deze tekst begint een nieuwe schepping. God gaat een verbond aan met mensen welke begint Abraham en zijn nakomelingen. Dit vraagt van Abraham en zijn nakomelingen wel geloof en gehoorzaamheid. Zo worden ze de dragers van de zegen voor alle volken. We kunnen niet om de missionaire en universele strekking van het verbond met Abraham heen. De zegen voor de volken is daarbij niet voorspoed, wel dat ze God kennen als hun rechter en verlosser. Het verbond van Abraham is een morele agenda voor Gods volk – en dus ook voor christenen die in Christus nakomelingen van Abraham zijn (Gal. 3) – en een missionair statement van God. Het heeft een universele strekking welke terug te vinden is door heel de bijbel heen. Abraham en zijn nakomelingen zijn niet beter dan andere, maar functioneren als Gods instrument om een zegen te zijn voor de volken. God kiest Abraham en zijn nakomelingen uit voor zijn missie.

Gods model voor verlossing en herstel: de uittocht en de jubilee

Gods missie moet ook onze missie zijn. Essentieel daarbij zijn verlossing en herstel. Israël heeft daarin een bijzondere plek door Gods belofte aan Abraham. De uittocht van het volk uit Egypte laat zien wat verlossing is. De wijdte daarvan kan beperkt worden tot een spirituele bevrijding uit de slavernij van de zonde. Dit gaat dan ten koste van de politieke, economische en sociale interpretatie. De uittocht is echter een historische gebeurtenis en een spirituele interpretatie is niet toereikend.

Gods missie gaat verder dan verlossing, ook herstel heeft een plek en kruis van Christus vervult daarbij een centrale rol. Het jubilee geeft dit goed weer. Het jubeljaar was er voor het voorbestaan en het welzijn van families in Israël. God laat daardoor zien dat: de hele aarde van hem is; hij soeverein is, hij voorziet en er (eschatologische) hoop is voor herstel.

De wijdte van jubilee gaat dus verder dan een spirituele en theologische motivatie, het heeft ook een economische en sociale motivatie.

Gods missie is holistisch waarbij sociale actie en evangelisatie hand in hand gaan. Daarbij heeft evangelisatie niet meer prioriteit dan sociale actie. Het is ook niet zo dat het ene voorrang heeft boven het andere (kip of het ei). Wel moet de kerk als geheel de breedte van de verlossing en herstel reflecteren.

De reikwijdte van Gods missionair verbond

Er zijn verschillende verbonden in het Oude Testament, maar het verbond op de Sinaï vormt het centrum. Het verbond op de Sinaï opent het evangelie welke de universele zegen van het verbond met Abraham en David belichaamt. Het heeft een missionaire betekenis. Israël mag functioneren als een volk van priesters tussen de volken. God wil wonen en aanwezig zijn bij het volk Israël. Zij zijn dan ook uitgekozen om het evangelie te brengen bij de mensen en de mensen God te brengen. Hierin zijn ze onderscheiden van andere volken, maar juist omdat ze falen in deze taak, geeft dit een opening voor genade en redding van de volken. En nu mogen christenen deze taak vervullen in het ‘nieuwe’ verbond.

Het leven van Gods missionaire mensen

In het Oude Testament zien we dat Sodom de gevallen wereld representeert onder het oordeel. Binnen die context worden Abraham en zijn nakomelingen geroepen. Het verbond bevat dan ook een morele agenda. Er kan geen missie zijn zonder ethiek. Gods mensen moeten zijn weg volgen (Genesis 18:19). Heiligheid is wezenlijk verbonden aan priesterschap en vloeit voort uit genade. Israëls identiteit (koninklijk priesterschap) verklaart de missie en Israëls missie vraagt om ethiek (heilige natie). Dit geeft een missionaire verantwoordelijkheid voor Israël en via het Nieuwe Testament ook een verantwoordelijkheid voor de kerk. Christenen moeten zichtbaar zijn door goed moreel te leven zodat anderen God gaan verheerlijken. Ze mogen een licht voor de wereld zijn door hoe ze leven.

Deel 4: De (wedstrijd)ruimte van de missie

Missie en Gods aarde

God is de eigenaar van de aarde die Hij heeft gemaakt. De aarde was goed, maar heeft door de zondeval verlossing nodig. Wij kunnen de aarde daarom niet zonder nadenken gebruiken en moeten er goed voor zorgen. Zorg dragen voor de schepping en de christelijke missie horen bij elkaar. Het zorgdragen vloeit voort uit de liefde en gehoorzaamheid richting God. Het geeft onze priesterlijke en Koninklijke rol weer. Wij worden niet alleen gered, maar ook hersteld in de taak die we op aarde hebben gekregen. De zorg voor de schepping is een profetische kans voor de kerk.

Missie en Gods beeld

Mensen zijn waardevol en gelijkwaardig waar respectvol mee moet worden omgegaan omdat we geschapen zijn naar Gods beeld. Mensen mogen het karakter van God weerspiegelen en heersen over de aarde. Tegelijkertijd laat het evangelie zien dat we zondaren zijn. Dit heeft invloed op ieder individu, samenleving, geschiedenis, ja onze hele leefomgeving. We moeten daarom weer getransformeerd worden naar het beeld van God. De missie beperkt zich niet tot individuele mensen. Een van de aspecten van de missie is bijvoorbeeld de inzet om een bijdrage te leveren aan het verschrikkelijk kwaad van HIV en aids. Hierbij moeten we wel gevoelig zijn met evangelisatie, al mogen we wel laten klinken dat de dood niet het laatste woord heeft.

Een ander aspect is hoe we met wijsheid en cultuur omgaan. Van Israël kunnen we aan de ene kant leren dat ze de wijsheid van andere volken verwelkomt, juist vanwege het feit dat iedereen naar Gods beeld geschapen is. Aan de andere kant zien we ook dat wijsheid waar nodig wordt gezuiverd naar het geloof van Israël. Israël had echter niet een monopoly op wijsheid (christenen ook niet). Wijsheid zorgt ervoor dat wij in de missie, open staan voor Gods wereld, respect hebben voor het beeld van God in de mensheid, we nederig zijn voor God en we bescheiden zijn in de antwoorden die we anderen geven.

De visie van God op de volken in het Oude Testament

God heeft Israël een unieke plaats gegeven te midden van de volken. God wilde dat Israël een voorbeeld zou zijn voor andere volken in hun levensstijl. Israël was echter niet rechtvaardiger dan andere volken. God had met Israël en de volken dezelfde intenties. De volken zijn –net als Israël- onderdeel van de schepping en van de verlossing. God heeft alle volken in zijn hand en ze staan allemaal onder het oordeel van God. God gebruikte Israël daarbij om de volken te oordelen, maar de volken werden ook gebruikt om Israël te veroordelen.

Tegelijkertijd zien we in het Oude Testament ook dat de volken mogen delen in de zegeningen en dat ze uiteindelijk God zullen aanbidden. In het Oude Testament wordt alleen nog niet helemaal duidelijk hoe dat zal gebeuren.

De missie van God op de volken in het Nieuwe Testament

In het Oude Testament zien we dat Israël missionair zou moeten zijn, maar we lezen nergens dat ze naar de volken toe moesten gaan (ook Jona niet, het Bijbelboek Jona leert ons God kennen).

Ook Jezus beperkt zich in eerste instantie tot de joden, al was zijn visie breder en we zien we dat Hij de eerste missionaris is onder de heidenen.

Naarmate het evangelie vordert zien we dat het vanuit eschatologisch oogpunt steeds noodzakelijker wordt om missionair te zijn. In Handelingen lezen we dan ook de voorzetting en vervulling van de missie van Jezus. De missie onder de heidenen sluit aan bij wat er al in de schriften staat. Paulus laat daarbij zien dat de woorden die Jesaja spreekt ‘om een redder te zijn voor alle volken’ (Jesaja 49;6 en Handelingen 13:45-47) betrekking hebben op Jezus, hemzelf en op de missie van de kerk onder de volken. Voor de volken geldt dan dat ze:

  • zien en profiteren wat God heeft gedaan;
  • God aanbidden;
  • met Israël dezelfde identiteit delen.

Het Oude Testament was centripetaal (de volken komen naar) en het Nieuwe Testament is meer centrifugaal (de discipelen gaan naar). Het ‘uitgaan naar’ heeft daarbij als doel dat de volken bijeen worden vergaderd in het Koninkrijk van God. De centrifugale missie van het Nieuwe testament heeft een centripetale theologie waarvan Christus het centrum is.

Anko Oussoren

Anko Oussoren

Adviseur at Praktijkcentrum
Is sociaal, geïnteresseerd in mensen en heeft zich vooral de laatste jaren ingezet voor jongeren binnen en buiten de kerk. Zijn passie ligt bij het jeugdwerk en het missionair gemeente-zijn. Hij heeft het verlangen om gemeenten toe te rusten vanuit de liefde van God. Mail naar Anko
Anko Oussoren
Anko Oussoren