’n Beetje bijbellezer weet van de ruzie van Paulus en Petrus. Petrus die, meedenkend met ex-joden, de ex-heidenen mindere christenen vindt.  Paulus reactie is stevig: Je zit echt fout Petrus! Dat moet je maar durven, de belangrijkste apostel zo tegenspreken!

Gered door vergeving
Maar Paulus is helder: die houding van apartheid past ons christenen niet. Later (Hand 15) lees je van Petrus – met een veranderde houding – een prachtige toespraak. Een juweeltje van een citaat daaruit: Wij (ex-joden) worden gered zoals zij (ex-heidenen). Wij worden gered zoals zij. Gered door vergeving, niet door je aan de wet te houden. Vrijgemaakt door God, die ons veel liever niet wil veroordelen.

Gevaar voor de kerk

Er lijken twee keuzes: Apart blijven of opgaan in. Twee uitersten op de lijn hoe je ‘kerk in de wereld’ kunt zijn. Je gelovige apartheid koesteren wordt ingegeven vanuit diverse gevoelens. Angst voor de wereld en haar verleidingen, je beter voelen dan anderen of liefde voor je eigen traditie en die niet willen verliezen. Je apart houden is echter een gevaar voor de kerk. In de afgelopen decennia hebben de vrijgemaakte kerken deze apartheid op een duidelijke manier vormgegeven: eigen scholen, partijen, organisaties en kerken. Maar dit begint af te brokkelen en, volgens mij, begint ons apart houden ons ook op te breken. Alleen al vanwege het feit dat, door alles apart te doen, we iets van ons zout-zijn uit het deeg van de samenleving hebben weggehouden.
Verlies en verdriet

Het andere uiterste is opgaan in de omringende maatschappij: assimilatie, wereldgelijkvormigheid, niet geheel anders zijn. De Bijbel laat op veel plaatsen zien dat dit een groot gevaar is voor christenen. Je moet juist wél anders zijn!  Misschien is onze apartheid als kerken wel een  gevolg van de secularisatie in en buiten de kerk én van onze angst nog meer op te gaan in de wereld. Onze ‘eigen zuil’ heeft echter niet geholpen. In de afgelopen decennia hebben de vrijgemaakte kerken veel assimilatie meegemaakt. Ontzettend veel mensen die God of de kerk niet meer zien zitten en verdwijnen. Wat een verlies. Wat een verdriet. Volgens mij begint ons in de wereld zijn ons ook op te breken.

In de marge van de wereld?

De grootste opgave voor ons als christenen en kerken is de derde weg te bewandelen. Die weg vraagt meer vertrouwen in God dan angst voor de wereld. En ze vraagt veel geloof en vooral discipelschap, en daartoe samen kerk-zijn. Wat betekent dit voor ons christenen en voor onze kerken tot 2020? Een aantal voorbeelden en aandachtspunten[1] waarmee je aan de slag kunt als je ‘minder apart’ én ‘minder werelds’ wilt zijn.

Taalgebruik en groepsdenken

  • Onze kerktaal (waar mogelijk) niet meer gebruiken.
    En ook geen gestileerde gebedstaal (met een andere stemklank dan wanneer je gewoon spreekt)  die een gelovige toon zet, maar ook ‘apartheid’ suggereert. Daardoor denken je gasten en (klein)kinderen dat er twee werelden zijn.
  • Niet meer denken (laat staan spreken) in ‘wij’ en ‘zij’. Dat zet mensen die anders leven en denken, weg als een andere groep. Daardoor geef je de indruk dat je beter bent. Of laat je merken dat je ‘van hen’ geen deel uitmaakt. En dat is net naast Gods opdracht: Er midden in en er tóch niet van!
  • Daarom ook geen veroordeling uitspreken over mensen die samenwonen of een andere seksuele geaardheid praktiseren. Keur de zonde af, maar laat merken dat je de mensen  liefhebt. Ook als je over ze spreekt! Tip: Spreek over ‘andere groepen’ alsof die mensen er bij zijn:  dan ben altijd beleefd.

Bovenstaande is alleen écht als het iets laat zien van je nederige hart, je ware liefde en geloof. Anders is het een kunstje of politieke retoriek.

Andere thema’s voor gesprek

Echt leven ‘te midden van’ betekent ook dat je aandacht hebt voor onze cultuur. Muziek, film, boeken, tv, bladen, sociale media… ze laten iets zien van wat er leeft in ons Nederland.

  • Zoek daarin niet naar ‘wat er fout is’ in die dingen (dat is te gemakkelijk) maar naar wat er ‘goed is’. Dit is een heel andere manier van kijken. Kijk en spreek je zo, dan krijg je echt andere gesprekken over wat je las en zag.
  • In de 20e eeuw ging het over ‘een goed mens zijn’ (goede vader, goede dochter, goed kerklid, goed je best doen) en zo een goed leven leiden. In  de 21e eeuw gaat het over vrij zijn, authentiek zijn, jezelf zijn. En daarnaast over een groene, een betaalbare en een rechtvaardige wereld.
  • Bij deze nieuwe thema’s kan een christen prima aansluiten. Bijvoorbeeld: vrijheid zonder slavernij aan geld, macht en seks, of authentiek zijn omdat je zo door God bent bedoeld.

Het gesprek is één kant van de munt. De ander kant zijn onze daden. De munt krijgt pas kracht met 2 zijden. Over rechtvaardigheid spreken betekent ook zoiets als fairtrade koffie gebruiken als kerk.  Laat de woorden van je mond, de overleggingen van je hart en de daden van je hand God welgevallig zijn.

Meer aandachtspunten als kerk

In de kerk gaat het nog vaak over Bijbellezen, gebed, studie en evangelisatie. De dingen van het private christelijke leven. We moeten echter leren om christenen te zijn in ons werk, onze bejaardentehuizen en onze buurten, in ons ‘openbare leven’.  Als kerkmensen weer ‘in alles’ leren christelijk te denken.

  • Leren welke dingen in onze cultuur ‘algemene genade’ zijn en waar je graag aan mee doet
  • Welke zaken vragen om een christelijke keuze, een ‘eigen’ standpunt
  • Welke zaken en levenspraktijken vragen om christelijke transformatie

We hebben een taak in de wereld. Want God heeft die wereld lief. We moeten er zijn. Met liefde, geduld en genade. We moeten er zelf zijn. Daarvoor zijn we bedoeld.



[1] Een paar tips komen uit Mission to the world, Tim Keller 2006.

 

Dit artikel is eerder gepubliceerd in de GEREFORMEERDE KERKBODE van Groningen, Fryslan en Drenthe, 2012, nr. 20, 28 september. Voor abonnementen of informatie: Stuur een mail naar kerkbode@scholma.nl

Anko Oussoren

Anko Oussoren

Adviseur at Praktijkcentrum
Is sociaal, geïnteresseerd in mensen en heeft zich vooral de laatste jaren ingezet voor jongeren binnen en buiten de kerk. Zijn passie ligt bij het jeugdwerk en het missionair gemeente-zijn. Hij heeft het verlangen om gemeenten toe te rusten vanuit de liefde van God. Mail naar Anko
Anko Oussoren
Anko Oussoren
Anko Oussoren

Latest posts by Anko Oussoren (see all)