Seksualiteit is een onderwerp waar christelijke jongeren vragen over stellen. Krijgen ze de theoretische en ethische antwoorden of gaan ouders, jeugdleiders en catecheten het gesprek hierover echt aan? Op 2 maart 2013 organiseerde een interkerkelijk netwerk van christelijke experts op het gebied van seksualiteit een studiedag www.studiedagseksualiteit.nl in Utrecht.

Seksualiteit is een van de projecten van Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken. De website www.ingesprekoverseks.nl is een informatieve website voor jongerenwerkers en gemeenten en een product als ‘IK wil jou’ (catechesemethode identiteit en seksualiteit)  wordt aan catecheten aangeboden om te gebruiken. Een bezoek aan deze dag leverde daarom weer bijzondere tips en handvatten op, die ik in deze weblog wil delen.

Seksueel gedrag van 2000 christelijke jongeren

Hans van Dijk (Universiteit Tilburg) presenteerde de resultaten van een onderzoek onder christelijke jongeren onder verschillende kerkgenootschappen. De onderzoeksgroep waren jongeren die student zijn in de leeftijdscategorie 18-25 jaar. De uitkomsten lieten zien dat theorie (lees maar de Bijbelse christelijke lijnen) en de praktijk steeds verder van elkaar af komen te staan. Voor mij geen verrassing omdat ik mijn oren (ik zal maar niet zeggen mijn ogen) open heb in deze samenleving en in de kerk.

We weten dat christelijke jongeren porno kijken, jongens meer dan meisjes. We weten dat seksuele gemeenschap voor het huwelijk een werkelijkheid is. En dat veel jongeren in hun studententijd de maagdelijkheid verliezen (citaat Hans van Dijk). We weten dat zelfbevrediging een gegeven is (in de seksuele ontwikkeling). En dat mannen meer over seks praten dan vrouwen. En we weten dat porno kijken, zelfbevrediging, seksuele gemeenschap voor het huwelijk iets laten zien van de strijd als christen, die op dit punt wordt geleverd.

De conclusies van Hans van Dijk zijn volgens mij een uitdaging voor de kerk en iedereen die met jongeren in aanraking komt. Deze zijn volgens mij:

  • Ontloop het gesprek over porno en zelfbevrediging met jongeren niet. Werk eerst aan een relatie met ze, waarna je in vertrouwen hun vragen kunt bespreken. De antwoorden weten ze wel, maar de worsteling in de praktijk vraagt om begeleiding en steun.
  • Het onderzoek laat zien dat seksuele gemeenschap niet altijd een bewuste keuze is. Voor zowel mannen als vrouwen kan dit gelden. In een relatie is het daarom belangrijk om het gesprek over seksualiteit samen te voeren. Geef jongeren mee dat seksualiteit onderling bespreekbaar moet worden gemaakt in een relatie. Vooral omdat het toch nog vaak een taboe is om er samen over te praten.

Als reactie op de onderzoeksgroep van Hans van Dijk vind ik het wel jammer, dat de groep MBO-ers en laag-opgeleiden niet is onderzocht. Je kunt wel verwijzen naar de onderzoeken, die er van de Rutgers Nisso groep naar zijn gedaan. Maar het lijkt me een uitdaging voor een volgende onderzoeker om naar deze doelgroep onderzoek te doen. Zeker ook in de context van dorpskerken en regio’s waar geen HBO-studie mogelijk is.

Seksuele gezondheid

Volgens Arjet Borger (gezondheidswetenschapper en ontwikkelaar www.vrijeliefde.nl ) gaan de boeken over seks niet over seks maar over God. Volgens mij bedoelde ze daarmee, dat seksualiteit vooral over de normen over seksualiteit in de Bijbel gaan. Ze zei dat we de term ‘Seks voor het huwelijk’ maar af moeten schaffen. Seksualiteit raakt namelijk de volle breedte van je identiteit. Het proces van groeien in een relatie en groeien in je seksualiteit moet meer belicht worden. Het gaat om seksuele gezondheid. Hoe ga je met elkaar om? Consumerend of met respect? Daar zit een wereld van verschil tussen.

“Het gesprek over seksualiteit hebben we altijd ingebed in het gesprek over het christelijk geloof.“ (citaat Arjet Borger).

Het zal een kunst zijn om in de gesprekken twee aparte informatiestromen op te nemen. De eerste is het gesprek over Gods bedoeling met seksualiteit. En de tweede over seksualiteit als seksualiteit op zich. Jongeren kennen vanuit de kerk de regels wel. Maar jongeren  willen hun eigen keuzes maken, dat past bij de ontwikkeling naar volwassen worden. Daar zijn verschillende gradaties in bij jongens en meisjes. Een goed gesprek over seksualiteit kan niet los worden gezien van de identiteit. Wie ben je als persoon en dat is meer dan alleen je seksualiteit. In de groei van een relatie is veel gekoppeld aan het zelfbeeld van de jongere. Seks is daar dus ook aan gekoppeld.

Een mooie tip van Arjet Borger vond ik: vertel in het gesprek met jongeren over seksualiteit gewoon je eigen ervaringen. Benoem je eigen vragen en worstelingen, zodat de ander de eigen ruimte heeft om een eigen gedachte en visie te vormen. Jongeren willen namelijk eerlijkheid. Mijn toevoeging zou dan zijn: mocht het gesprek leiden naar woorden uit de Bijbel, dan kun je die samen bespreken.

Diversiteit van jongeren qua seksueel gedrag

Esther Kaper belichtte in haar workshop de diversiteit van jongeren. Zij is auteur van het boek  ‘Hot Issues, eerlijk over seks’.

Als laatste deel van dit weblog wil ik haar beeld van de diversiteit van jeugdgroepen schetsen. Stel je gaat op een jeugdavond in gesprek over dit thema. Welke diversiteit is dan aanwezig in je groep? Ik vind haar typeringen bruikbaar als je werkt met jongeren.

  • Naïeve idealisten; vooral meisjes zonder ervaring en levend met mooie verwachtingen
  • Singles; vooral jongens/mannen met een problematiek rond porno en zelfbevrediging. Jeugdleiders moeten zelf het gesprek met deze jongeren zoeken. Eventueel open zijn over eigen ervaringen.
  • Twijfelaars met relatie; deze jongeren zijn aan het zoeken of hebben al een geschiedenis vanuit een andere relatie
  • ‘de gediskwalificeerde’;  Deze groep kun je typeren met ‘al seks gehad’ en voldoen niet meer aan de norm van ‘seksuele gemeenschap in het huwelijk’. Vaak weten de jongeren het onderling wel van elkaar, maar echt in gesprek erover gaan met elkaar is lastig.
  • Jongeren die je graag ontmoet, maar afwezig zijn. Voor de jeugdleider is het aangaan van contact en het bouwen aan een band met de jongere de uitdaging.

Tot slot

In een gesprek over seksualiteit blijft het belangrijk om eerlijk te zijn. De werkelijkheid in het seksuele leven van jongeren kan soms erg rauw zijn. Jongeren verwachten wel antwoorden van je. Ze kennen de zwart/wit antwoorden, de regels. Maar heb je echt interesse in de jongere? Dan is het belangrijker ze de vraag die ze jou stellen terug te geven. Mag je bijv. seksuele gemeenschap voor het huwelijk hebben? Is zelfbevrediging verboden? Is porno kijken nu echt zo slecht? Vraag hen naar wat seksualiteit voor hen betekent? Wat vinden ze zelf een antwoord? Wat willen ze er mee in hun eigen leven? Reken ze niet af op hun mening, maar geef eerlijk antwoord. Daar hebben ze behoefte aan.

The following two tabs change content below.

Hetty Pullen

Adviseur op Praktijkcentrum
Is doelgericht bezig met jongerenwerk, catechese en mensen met beperkingen in de kerkelijke gemeente. Houdt van processen met mensen in de kerk en houdt van groei en bloei, niet in de laatste plaats in haar tuin. Is vaak kartrekker in processen en door haar daadkracht en ervaring onmisbaar in de organisatie. En voor de freelancers van het Praktijkcentrum een vast aanspreekpunt. mail naar Hetty

Laatste berichten van Hetty Pullen (toon alles)