Eerlijk gezegd hoop ik niet dat het echt een hype is, als er in deze tijd aandacht is voor wat dan breed heet discipelschap als manier van leven van christenen. Letterlijk genomen gaat het bij een hype om een verzameling nieuwsberichten die angst onder de mensen aanjagen. Er wordt een fietser aangereden en daarna lees je over elke fietser die de sloot in rijdt, waardoor het beeld blijft hangen dat je maar beter niet de fiets kunt pakken. Maar er is geen reden om er bang te zijn om leerling van Christus te worden. Het is wel opvallend dat die term opeens sterk naar voren komt. En dat is de afgevlakte betekenis van het woord hype.

Bescheidenheid
In de Nederlandse geloofsbelijdenis heeft de term een bescheiden plaats, maar wel een belangrijke. Ik denk aan artikel 13, waar het erom gaat dat we leerlingen van Christus blijven en juist daarom niet alles doorgronden van Gods beleid rond goed en kwaad: Wij stellen ons ermee tevreden, dat wij leerlingen van Christus zijn, om slechts te leren wat Hij ons onderwijst door zijn Woord, zonder deze grenzen te overschrijden.
Waarom haal ik dat even naar voren? Het lijkt niets te maken te hebben met de moderne aandacht voor discipelschap. Toch kan het daarbij helpen. Het citaat bewaart je voor de valkuil dat je huis-tuin-en-keuken-christenen hebt en daarnaast een soort elite die door heeft waar het echt om gaat: de christenen die zichzelf hebben leren kennen als discipel. Een ander woord voor leerling. Dat zijn we allemaal. In alle bescheidenheid. Dat wel.

Geloofsleren
Over discipelschap ging het op een symposium over geloofsleren dat georganiseerd was door de gereformeerde hogeschool Viaa en het Praktijkcentrum te Zwolle. Het vond plaats op 25 maart. Allerlei aspecten van leren in de kerk kwamen naar voren. En Sake Stoffels hield een inleiding over kerk en discipelschap. Dat is zijn onderwerp. Hij schreef er een boek over: Oefenruimte. Maar ook de leeropbrengst van catechisatie kwam naar voren in wat Hans Meerveld doorgaf over zijn onderzoek daarnaar. En volgens hem was die bijzonder laag. Dat had hij overigens al aangegeven in zijn bijdrage aan de afscheidsbundel voor prof.dr. Kees de Ruijter. In dit artikeltje een korte indruk.

Kerk vandaag
In het gesprek ging het onder andere over de hierboven gesignaleerde valkuil. Tenminste, dat probeerde Sake Stoffels duidelijk te maken aan de hand van een briefwisseling tussen hem en prof.dr. Henk de Roest. Als praktisch theoloog werkzaam aan de protestantse theologische universiteit te Groningen. De laatste waarschuwde hem voor het gevaar van een elitair denken, terwijl Sake Stoffels juist het risico naar voren bracht dat de kerk verwordt tot een leverancier van religieuze diensten: u hebt een woordje tijdens een begrafenis nodig; wij leveren … Het hervormde beeld van de volkskerk (de Roest) vertoont spanning met het gereformeerde beeld van de belijdende kerk (Stoffels). Oude vragen spelen nog steeds een rol. Natuurlijk wil geen van beiden wat de ander als gevaar van zijn uitgangspunt aanduidt, maar het is verhelderend om in ieder geval naast de kernkwaliteit ook de valkuil te zien en misschien ook wel je eigen allergie te ontdekken aan de hand daarvan. Toegepast op de aandacht voor discipelschap betekent dit dat je in geen geval de term kunt gebruiken om jezelf te profileren als de echte christen tegenover al die anderen.

Verlangen
Belangrijk woord voor Sake Stoffels is het woord verlangen. Hij wijst onder andere naar de voetwassing door Jezus (Johannes 13) Als leerling moet je leren bereid te zijn iets te ontvangen van Christus. Dat blijkt niet vanzelfsprekend. Je kunt daarover veel naar voren halen. Wat mij trof is dat discipel zijn zich afspeelt op het middenveld. Als je drie cirkels onderscheidt in de aandacht van de christenen ( je eigen cirkel als gelovige, de wereld om je heen en het mondiale gebeuren) dan ben je discipel als je maandag weer naar je werk gaat, in contact komt met de buren enzovoort. Daar krijgt het verlangen om te groeien zijn plek. En een belangrijke plaats om dat te oefenen is je gebedsleven en dat van de gemeente.

Nieuwe woorden
Dan zijn er wel nieuwe woorden nodig om hieraan vorm te geven. Op het symposium constateerde Hans Meerveld dat de taal van de catechismus vrijwel niet meer gehanteerd wordt. Dat is niets ten nadele van de prachtige samenvatting van de geloofsinhoud uit de zestiende eeuw, maar het vraagt wel om nieuwe woorden die de werkelijkheid herscheppen. Denk, even breder gezien, aan de aandacht voor de Anglicaanse theoloog Tom Wright, die oude thema’s op een vernieuwende manier onder woorden brengt.

Dit artikel is gepubliceerd in de GEREFORMEERDE KERKBODE van Groningen, Fryslan en Drenthe van 7 maart 2015. Voor abonnementen of informatie: Stuur een mail naar kerkbode@scholma.nl

 

The following two tabs change content below.

Jan Kuiper

Onderzoeker op Praktijkcentrum
Als eindredacteur verantwoordelijk voor artikelen voor werkers in de kerk. Wil hiermee een brug slaan van de bijbel naar de praktijk. Brengt hiervoor zijn ervaring als predikant in en zijn ervaring in projectmanagement. Heeft graag zicht op het grotere geheel. Schrijft het kerkelijk jaaroverzicht voor Handboek Gereformeerde Kerken. Mail of bel (038) 42 555 18

Laatste berichten van Jan Kuiper (toon alles)