9 april 2010. Steve Timmis is in Nederland en spreekt over Total Church. Op een conferentie die georganiseerd wordt door het kwartaalmagazine GROEI in samenwerking met het Missionair Steunpunt van de Nederlands Gereformeerde Kerken en het Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken. De conferentie wordt gehouden naar aanleiding van de vertaling van het boek Total Church in het Nederlands. De opzet van Total Church heeft in het vorige nummer van ZOUT ook al aandacht gehad. Het is het boek achter The Crowded House, een fascinerend voorbeeld van gemeente¬stichting in de Engelse industriestad Sheffield.

Totaalvoetbal
De brief aan de Efeziërs laat zien dat er twee soorten gemeenschappen zijn: die van de duisternis en die van het licht. Zo’n lichtgemeenschap is de kerk.
Dus is kerk-zijn meer dan naar de kerk gaan, een Bijbelstudiegroep bezoeken enzovoort. Het is een nieuwe identiteit die heel je leven stempelt in een gemeenschap van gelovigen. En iederéén draagt zijn of haar steentje bij aan de gemeenschap. Je kunt dus niet zeggen: maar dat doe ik toch al. Je gaat al je relaties in het gewone leven gebruiken om mensen binnen de lichtkring van God te brengen. Zegt de catechismus ook niet dat wij nieuwe mensen worden om door onze manier van leven, waarin God de eerste plaats inneemt, onze naaste voor Christus te winnen (Zondag 32)?
Dit laat zich volgens Steve Timmis vergelijken met het concept totaalvoetbal van van Ajax in de gloriedagen van Johan Cruijff. Vandaar dat de term Total Church hieraan ontleend is.

Kerk zonder muren
Een kort filmpje van Tjerk van Dijk laat even helder zien waar het om gaat. Tjerk van Dijk komt uit Maastricht, waar de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) werkt vanuit het idee van Total Church. Soms is voor een gemeente het instituut kerk heel belangrijk en staat het kerkgebouw centraal. Maar het instituut hoort er te zijn voor de gemeenschap en voor de wereld. Dat vraagt om een kerk zonder muren, waar ook niet-leden op een natuurlijke manier kennis mee kunnen maken en aan mee kunnen doen. Dat vraagt ook om een diaconaal bewogen kerk. En dat vanuit het besef dat je geen kerk bent om samen te komen op zondag, maar op zondag samenkomt om door de week kerk te zijn. Zowel in Maastricht als in Sheffield is het aantal mensen dat meedoet door de week groter dan op de zondag.

Aandachtspunten
Waar moet je op letten als je eraan denkt aan het werk te gaan met Total Church? Een paar overwegingen, uiteraard niet uitputtend:

  • Kopieer niet klakkeloos het model van The Crowded House. Dat is niet de bedoeling. Tijdens de conferentie kwam ook naar voren hoe in een traditionele kerk jongeren (die nota bene geen belijdenis wilden doen) aan het werk gingen om het evangelie te leven en samen gingen eten met daklozen. Dit had impact op heel de gemeente.
  • Als je erover denkt het toch op die manier te doen, denk dan even goed na wat er in de groepen gaat gebeuren. Worden het bijvoorbeeld huisgemeenten, waar ook de sacramenten bediend worden? Hoe zie je de verhouding tussen de zondagse samenkomst en wat er in de kringen door de week gebeurt?
  • Total Church is een niet-totalitaire kerk. Delen in het leven van anderen betekent niet de hele dag over Jezus praten, mensen geen of nauwelijks keus laten. De Bijbel kent ook het beeld van zaaien, en dat vraagt om geduld, om afstand nemen.
  • Tijdens de conferentie ging iedereen ervan uit dat de Bijbel als woord van God echt het laatste woord heeft. Dit is ook een van de uitgangspunten van Total Church. In het boek komt naar voren dat dit ook vraagt om een integraal bezig zijn met de Bijbel door de week.
Totaalvoetbal is een speelstijl in het voetbal, waarbij de spelers voortdurend van positie wisselen: verdedigers duiken op in de aanval, aanvallers verrichten verdedigende taken, terwijl zelfs de doelverdediger niet schroomt een voetballende actie te maken. [bron wiki]

Tekst: Jan Kuiper.
Hij is werkzaam bij Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken als eindredacteur van de bibliotheek, www.gemeentevandaag.nl

Het boek “Total Church” is vertaald in het Nederlands:Tim Chester& Steve Timmis, Total Church, evangelie en gemeenschap. Groeiboek. Uitg. stichting the Media Alliance i.s.m. Missionair Steunpunt NGK en Centrum Dienstverlening GKv.
Eerste druk 2011 | ISBN 978-90-5798-419-8 | Prijs €12,95 | Bij het boek is op aanvraag een digitale handleiding beschikbaar voor persoonlijke ­overdenking of gebruik in Bijbelstudiegroepen. Mail naar info@groei.org