Als jeugdwerkers willen we dat jongeren gemotiveerd zijn om mee te draaien in het jeugdwerk. Hierbij speelt de cognitieve ontwikkeling een belangrijke rol.

Een tijd is gedacht dat de hersenen van de jongeren nog niet volledig ontwikkeld zijn en dat dit kan leiden tot een gebrek aan motivatie. Uit recent onderzoek blijkt echter dat het puberbrein niet onrijp is, maar flexibel. Het flexibele brein zorgt ervoor dat jongeren snel schakelen en allerlei prikkels en trends oppikken. Ze zijn tot veel in staat, maar het hangt af van de context of jongeren gemotiveerd zijn.

Jongeren hebben een natuurlijke, aangeboren (niet aangeleerde!) neiging om bezig te zijn met dingen die ze interessant vinden en om te zoeken naar verbintenissen tussen zichzelf en de wereld. Hierbij zijn drie basisbehoeften noodzakelijk: competentie, autonomie en verbondenheid. Deze drie werken we hieronder uit.

Competentie

Om gemotiveerd te zijn is het belangrijk dat jongeren nieuwe dingen leren op een creatieve manier. Dit vraagt om opdrachten die interessant en uitdagend zijn. Daarbij is het belangrijk dat taken niet te moeilijk zijn (leidt tot stress) en niet te makkelijk (leidt tot verveling). Het is de kunst om hier tussenin te gaan zitten. Dit wordt flow genoemd.

We kunnen hierin leren van de game-industrie. Een goede computergame is zo ontwikkeld dat er voldoende uitdaging in zit om hindernissen aan te pakken, gecombineerd met geloof in succes.

Ik kan het, ik kan het zelf, ik hoor erbij

Jane McGonigal schrijft in haar boek Beter dan echt dat gamers hoopvolle individuen zijn, omdat ze in staat zijn om de wereld te veranderen. Het enige probleem is dat ze geloven dat ze dit alleen maar kunnen in de virtuele wereld. Daag jongeren daarom in de ‘echte’ wereld uit op een niveau dat ze nog niet beheersen.

Autonomie

Jongeren willen ruimte om te experimenteren en om zelf keuzes te maken. Dat is in het jeugdwerk vaak lastig, omdat we van tevoren uitgedacht hebben wat en hoe we iets willen overbrengen. Daar valt iets voor te zeggen: jongeren moeten eerst met iets kennismaken voordat ze zelf ontdekken hoe leuk en nuttig het is. Deze vorm werkt echter veelal dwingend en demotiverend.

Jeugdwerkers zouden daarom vanuit hun eigen passie en talenten moeten aansluiten bij de belevingswereld van de jongeren en niet strikt een vast programma volgen. Juist de motivatie van de jeugdwerkers zelf kan jongeren stimuleren en motiveren.

Dit kan echter niet zonder structuur en begrenzing. Bied daarom een structuur waarin je de jongeren ondersteunt om zelf keuzes te maken, waarbij je rekening houdt met de ontwikkeling van de jongeren en hun eigen verantwoordelijkheid stimuleert.

Verbondenheid

Jongeren willen onderdeel zijn van iets dat groter is dan zijzelf. Jongeren doen vaak dingen omdat ze ergens bij willen horen. De stress van er niet bij horen is groot. De uitdaging voor jeugdwerkers is het zoeken naar een vorm van jeugdwerk waarin jongeren zichzelf kunnen zijn en tegelijk verbonden kunnen zijn.

Naast de relaties van jongeren onderling is de relatie van de jeugdwerker met de jongeren cruciaal. Die relatie geeft ruimte aan de interesses van de jongeren en maakt de jongeren tegelijk meer bereid om zich in te zetten. Geef als jeugdwerker bewust aandacht aan de verhalen die leven bij jongeren en realiseer je dat je als jeugdwerker een rolmodel vervult.

Kort samengevat: de drive van jongeren wordt bepaald door: ik kan het, ik kan het zelf en ik hoor erbij. Cruciaal zijn de vragen: wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik? Het gaat om de drive om dingen te doen, om je in te spannen en door te zetten en tegenslagen te overwinnen. Daarbij moeten we oppassen dat we niet onze eigen overtuigingen en motivaties opleggen, al kunnen we deze wel aandragen en de jongeren zo stimuleren.

Dit artikel is gepubliceerd in OnderWeg van 10 janari 2015

The following two tabs change content below.

Anko Oussoren

Adviseur op Praktijkcentrum
Is sociaal, geïnteresseerd in mensen en heeft zich vooral de laatste jaren ingezet voor jongeren binnen en buiten de kerk. Zijn passie ligt bij het jeugdwerk en het missionair gemeente-zijn. Hij heeft het verlangen om gemeenten toe te rusten vanuit de liefde van God. Mail naar Anko