Stel, in jouw gemeente wil men ‘iets met liturgie’. De daartoe samengestelde commissie bezoekt een inspirerende conferentie en komt barstensvol nieuwe ideeën terug. Er worden plannen gemaakt, een gemeenteavond belegd en ziedaar: het zal gaan gebeuren!

Helaas: op de gemeenteavond blijken de meningen flink uiteen te lopen en teleurgesteld leggen de volgende dag twee leden van de commissie hun werk neer. Volgens hen zal deze gemeente nooit veranderen…

Waar gaat het om?

Als het spannend wordt rondom de liturgie, dan gaat het opvallend genoeg vaak over vormen. Maar wat doen die vormen er eigenlijk toe?

  1. Wees bewust waar bepaalde gebruiken en vormen vandaan komen. Waarom lees je wel of niet een formulier? Waarom staan, zitten, klappen, zwijgen of juist spreken? Als we niet weten waarom, is wat we doen een lege huls.
  2. De kennis over liturgie is niet het alleenrecht van de voorganger. Je mag verwachten dat een ieder met een bijzondere taak in de liturgie, weet wat hij doet en waarom. Dus ook de aanbiddingsleider, organist, liturg, voorlezer.
  3. Nadenken over liturgie kan niet op één gemeenteavond, maar is een proces. Een  proces dat alleen kan beginnen bij het evangelie en dat groeit bij een open gesprek. In de prediking, in de kringen, onderling.
  4. Wees niet te snel wantrouwig over vaste gebruiken. Vaak hebben ze een heel verklaarbare achtergrond en zelfs een rijke traditie. Denk maar eens aan het doen van geloofsbelijdenis, elke zondagmiddag. Denk liever na over de vraag waarom je dit soms gedachteloos doet…
  5. Voer gesprekken op verschillende niveaus. Hoeveel waarheid er ook in allerlei theologische beschouwingen mag schuilen, gevoel en gewoonte spelen hun rol. Wees eerlijk over de argumenten die je gebruikt: past het niet bij je of is het oneerbiedig / niet opbouwend?
  6. Er kunnen groepen binnen de gemeente zijn met bijzondere behoeften. Hoe geef je hier ruimte aan, zonder dat de gemeente als geheel meedoet? Een voorbeeld: in mijn eigen gemeente worden ‘meditatieve bijeenkomsten’ georganiseerd. Avonden van bezinning en stilte met muziek uit o.m. Taizé.

Alles anders?

Staat daarmee alles wat in de eredienst gebeurt maar meteen ter discussie? Nee. Veel van wat we doen is wereldwijd en van alle tijden. Denk aan de sacramenten van avondmaal en doop. Die zijn onopgeefbaar, ook als je aan de vormgeving wilt sleutelen. Datzelfde geldt voor onderdelen van de dienst: gebed, aanbidden, belijden, leren en delen.

Sta daarnaast open voor nieuwe praktijken. Omarm niet alles maar schakel inzicht, fijnzinnigheid, onderscheidingsvermogen in om als gemeente vorm te geven aan de erediensten.

The following two tabs change content below.

Jannet de Jong

Adviseur Praktijkcentrum
Maakt graag samen nieuwe plannen die passen bij jouw gemeente. Doet dat het liefst in een duurzaam proces. Studeerde theologie en missionair gemeente-zijn met de vraag: hoe ben je kerk vandaag en wat heb je daarvoor nodig? Werkt aan gemeenteonderzoek en denkt na over krimpende kerken. mail Jannet

Laatste berichten van Jannet de Jong (toon alles)