Maaike was veertien en over grenzen op seksueel gebied dacht ze niet na. Toen een vriend op vakantie tijdens een koude nacht bij haar in bed kroop, bevredigden ze elkaar; daarna sliepen ze verder. Een paar maanden later kreeg ze verkering met haar huidige vriend. Om hem te laten zien dat er meer was dan kalverliefde, ging ze met hem echt naar bed.

Iedere catecheet kan een meisje kennen als Maaike, of een jongen die worstelt met het feit dat zijn ogen steeds naar pornobeelden gaan op zijn mobiel. Jongeren zijn volop bezig met hun ontwikkeling, ook in seksueel opzicht. Emoties en sociale contacten vlinderen dan overal heen. De catecheet gaat in zijn werk met jongeren om en dat biedt de gelegenheid om met hen in gesprek te gaan over seksualiteit en relaties in het licht van de Bijbel.

Ik ben

Het Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken (kortweg: Centrum-G) heeft een catechesemethode ontwikkeld die vooral bedoeld is voor jongeren van veertien tot zestien jaar. De methode heet IK wil jou, met nadruk op IK. God zei in het begin van de Bijbel ’Ik ben’: ‘Ik ben die er zijn zal’ (Ex. 3:14), de woorden die Mozes hoorde toen God zich bekendmaakte. Met de titel IK wil jou willen de auteurs van de methode duidelijk maken dat God zich ook bekendmaakt als Schepper van seksualiteit. God wil dat elk kind ontdekt dat God zijn hele wezen geschapen heeft, inclusief zijn seksualiteit. Ouders mogen hun kinderen daar vanuit de doopbelofte over vertellen, maar in het verlengde daarvan ligt het gesprek over seksualiteit ook op het bordje van de catecheet.

Identiteit

De subtitel van de methode is Identiteit en seksualiteit. Jongeren zijn op zoek naar wie ze zijn, dat hoort bij de levensfase waarin ze zich bevinden. Bij de doop is het belangrijkste, de basis van hun bestaan, al zichtbaar geworden: ze zijn een kind van God. Maar wat dat betekent voor hoe ze zich op seksueel gebied gedragen, is een spannende vraag. Er komt al jong van alles op hun weg, ook op het gebied van relaties, waarin ze keuzes moeten maken. Hoe verhoudt zich dat tot hun kind van God zijn? Ook krijgen ze via het beeldscherm van alles onder ogen. Daar hebben ze het onderling soms wel over, maar meestal niet met hun ouders en andere opvoeders. Ze komen niet gemakkelijk uit zichzelf met vragen.
In de catechesemethode wordt open over seksualiteit geschreven, net zoals er zich veel voor hun ogen afspeelt op tv en internet. Wat ze zien is belangrijk, beelden blijven hangen. ‘Het oog is de lamp van het lichaam,’ zegt Jezus in de Bergrede. ‘Dus als je oog helder is, zal heel je lichaam verlicht zijn. Maar als je oog troebel is, zal er in heel je lichaam duisternis zijn. Als het licht in jezelf verduisterd is, hoe groot is dan die duisternis!’ (Mat. 6:22,23).

God wil dat elk kind ontdekt dat God zijn hele wezen geschapen heeft, inclusief zijn seksualiteit

Wat Jezus’ woorden concreet voor hen betekenen, weten jongeren in deze leeftijdsfase vaak nog niet. De methode IK wil jou is ervoor bedoeld om hun te leren helder te gaan kijken naar seksualiteit en intimiteit. Ze worden gestimuleerd om antwoorden te zoeken met behulp van de Bijbel. Het zijn geen biologielessen van docenten of voorlichtingslessen van ouders over seksualiteit, maar lessen die bedoeld zijn om met de jongeren zelf het gesprek aan te gaan. Ze bieden een handreiking om allerlei thema’s die hen bezighouden te bespreken.

Keuzelessen

IK wil jou is een werkboek dat bestaat uit twee basislessen, een over Genesis en een over Hooglied. Het begint ermee dat je mag weten dat je waardevol bent in Gods ogen en dat seksualiteit mooi is in een relatie (Hooglied). Na de basislessen zijn er zes keuzelessen beschikbaar in het werkboek die te maken hebben met het thema identiteit en seksualiteit. Deze keuzelessen gaan over verkering en grenzen stellen in je relatie, trouwen of samenwonen, homoseksualiteit, zwangerschap, seks als vernielende macht en echtscheiding. Welke thema’s er besproken worden, is aan de groep en de catecheet om zelf te bepalen. Een handleiding voor de catecheet is online beschikbaar.
Jongeren hebben er behoefte aan dat ze met hun vragen, ook op het gebied van seksualiteit, terecht kunnen bij mensen van de kerk en dat ze eerlijke antwoorden krijgen. Omdat seksualiteit een kwetsbaar onderwerp is, zal niet elke catecheet er zomaar uit zichzelf het gesprek over durven aangaan. De methode <<cursief>>IK wil jou<<einde cursief>>kan dan een goed hulpmiddel zijn. Centrum-G heeft verder ook een website ontwikkeld www.ingesprekoverseks.nl en samen met Youth for Christ een werkmap beschikbaar gesteld met keuzeprogramma’s rondom seksualiteit. Het is ook mogelijk om de methode in te bedden in een gemeentebrede, thematische aanpak.

IK wil jou is mede is mede tot stand gekomen met subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vanuit het project Homo in de klas van LKP (Landelijk KoördinatiePunt groepen kerk en homoseksualiteit), CHJC (Christelijk Homo Jongeren Contact) en ContariO. Vrijwilligers van LKP, CHJC en ContrariO hebben meegewerkt aan het thema homoseksualiteit. Zij hebben alle lessen meegelezen. De catechesemethode IK wil jou kost € 10,00 per stuk, bij meer dan tien exemplaren € 8,50 per stuk. De handleiding is online beschikbaar klik hier. Voor bestellingen en advies kunt u contact opnemen met info@praktijkcentrum.org

Dit artikel is eerder gepubliceert in de ‘De Reformatie’ van 30 november 2012

The following two tabs change content below.

Hetty Pullen

Adviseur op Praktijkcentrum
Is doelgericht bezig met jongerenwerk, catechese en mensen met beperkingen in de kerkelijke gemeente. Houdt van processen met mensen in de kerk en houdt van groei en bloei, niet in de laatste plaats in haar tuin. Is vaak kartrekker in processen en door haar daadkracht en ervaring onmisbaar in de organisatie. En voor de freelancers van het Praktijkcentrum een vast aanspreekpunt. mail naar Hetty