Opeens zag je ze zitten, her en der in de kerkzaal, de mannen in een rode polo met een blauwe 4 erop. Ze waren net terug van een survival kamp in de Ardennen. Een van hen kwam tijdens de dienst spontaan naar voren om daar wat over te vertellen. Ze hadden fantastische dagen gehad. Avontuur en diepgang. Gaan voor Jezus en gaan voor gerechtigheid. Uitsluitend positief. Je zou zeggen: Eindelijk. Terwijl godsdienst steeds meer een vrouwenzaak lijkt te worden, nu ook iets voor mannen. Gaan we volgende keer allemaal? Is zo’n kamp een goed cadeau voor zijn verjaardag? Even nadenken

Mannenbewegingen

In dit geval ging het om de beweging van de vierde musketier. Even zoeken op internet geeft veel informatie. Friesland zou bijvoorbeeld Fryslân niet zijn als ze niet een eigen variant hadden: Grutte Pier, een beweging die vanuit Ureterp Friesland wil veroveren. Ze houden het allemaal wat dichter bij huis. Ook op andere plaatsen zijn vergelijkbare initiatieven. Een gat in de markt.

Het past in een trend van de huidige maatschappij: de op alle plekken gladgeschoren metroman is uit, de stoere bink is in. De reclame-uitingen van mannenmodezaken suggereren een leven in de buitenlucht. Veel mensen signaleren het als iets ongewenst in het onderwijs dat er zo weinig ‘meesters’ zijn. Begrijpen de ‘juffen’ wel dat jongetjes druk horen te zijn? Kortom: de terugkeer van de echte man is aanstaande. Voor de helderheid:

Prachtig als mensen dichter bij God komen, daar ben ik blij om. Het is wel typisch iets van deze tijd. Erg inventief van de initiatiefnemers om daarop in te spelen, dat wel.

Elite

Er zijn een paar vragen die bij mij opkomen. De eerste zin op de website van de 4e musketier gaat over de elitetroepen van de koning. Dat haakt aan bij het bekende verhaal van de drie musketiers. Hoewel het verder niet terugkomt, zit daar toch de uitnodiging in om te denken dat je door mee te doen gaat horen bij de elitetroepen van de hemelse koning. Je moet er wel een speciaal type man voor zijn, in ieder geval sterk en jong genoeg voor de karakterweekenden in Schotland, de survivalkampen in de Ardennen of de marathon in Rwanda. De meeste mannen (waaronder ik) vallen dan al af, vanwege leeftijd, beperkingen of gewoon omdat ze dit niet in zich hebben.

Als het om elitetroepen gaat, valt al snel in het Nederlands het woord Gideonsbende.  Gideon was de man die door God geholpen werd om de Midianieten te verslaan. Hij had een leger van driehonderd man tegenover een overweldigende meerderheid. Je denkt dan al snel dat het gaat om een soort supercommando’s zoals je die kent uit de film. Maar als je de geschiedenis naleest valt het op dat die geen enkele aanleiding geeft om te veronderstellen dat het om een keurkorps gaat. Het enige dat ze moeten kunnen is een aardewerken kruik kapot slaan. God heeft geen machtig leger nodig om de vijanden van zijn volk hun plek te wijzen. Dat is de boodschap.

Daarom loop ik wat aan tegen de suggestie van een elite. Petrus doet in zijn tweede brief de groeten aan hen die een even kostbaar geloof als de apostelen hebben ontvangen. Gods koninkrijk is een gelijkheidsbeweging, waar iedereen met zijn of haar gaven een plek mag hebben en zich in mag zetten voor Jezus. Als stoere bink doe je dat op jouw manier, prima. Als oude vrouw niet minder.

Emotie

‘Wat doet dat met je?’ Een vraag die niet vaak aan mannen gesteld wordt. Als het wel gebeurt, (ik heb het wel eens gedaan), levert dat vreemde gezichten op. Een man mag niet huilen, is nog steeds het beeld. Ook niet als je bijvoorbeeld een levensbedreigende ziekte blijkt te hebben. De mannenbeweging wil  juist op dit punt insteken: Ben je christen, maar heb je er weinig gevoel bij? Lees je de bijbel, maar blijft het allemaal afstandelijk? Dan ben je bij de 4e musketier aan het goede adres. Zeker als je ook nog eens verlangt naar avontuur in het volgen van Jezus. Lichamelijk je grenzen verkennen om bij je gevoel te komen is een bekende methode. Een tijdlang hoorden survival en teambuilding in bedrijven ook bij elkaar. Ook het gegeven dat je dit samen doet werkt hieraan mee. Je kunt dat goed en verkeerd gebruiken. Terugkijkend op de Duitse geschiedenis zie je dat onder Hitler het samen op kamp gaan een van de middelen was om de bevolking achter zijn doeleinden te krijgen. Daarmee is deze aanpak niet vanzelfsprekend verkeerd. Wel: als je deze methode gebruikt, komt het er dus behoorlijk op aan. Wat is je doel?

Afgezien daarvan: wat maak je los? Alleen maar positieve dingen? Of komen ook heel negatieve emoties naar boven. Dat is niet denkbeeldig. Bij de beweging van de 4e musketier hoort dan ook dat je een beroep kunt doen op coaches. Het is tegelijk een aandachtspunt als je zelf op kleine schaal iets zou willen beginnen. Zorg voor goede opvang. Ook hier geldt:

Als je op deze manier bij vastgezette emoties komt, fijn. Er zijn ook andere manieren. Het centrum voor therapie, pastoraat Spectrum in Hattem ( o.a. Dick Mostert en Philip Troost) start in december weer met een leergroep geloven en ervaren. Er is hoop voor wie niet onder de doelgroep valt.

Echte mannen

Het heeft iets van een pendelbeweging. Sinds de jaren zestig in ieder geval is er aandacht voor de specifiek vrouwelijke kwaliteiten. In de maatschappij en in de kerk. Zo sterk dat in De Nieuwe Koers van oktober 2012 een artikel verscheen over mannen en worship: een slechte combinatie. Welke man wil nou zingen dat hij verliefd is op Jezus. (Welke vrouw trouwens?…) Daar komt een correctie op. Prima. Als die maar niet in de stereotypen blijft hangen, de bekende beelden die vaak niet meer dan een karikatuur zijn van de werkelijkheid. Echte mannen zijn kerels die Psalm 147: 10,11 zich eigen maken:

Niet de kracht van paarden verheugt hem,
niet de sterkte van soldaten geeft hem vreugde,
11 vreugde vindt de HEER in wie hem eren
en in wie hopen op zijn liefde en trouw.

(In de oudere vertaling ging het niet over de sterkte van soldaten, maar over de benen van de man)


Dit artikel is gepubliceerd in de GEREFORMEERDE KERKBODE van Groningen, Fryslan en Drenthe van 9 november. Voor abonnementen of informatie: Stuur een mail naar kerkbode@scholma.nl

The following two tabs change content below.

Jan Kuiper

Onderzoeker op Praktijkcentrum
Als eindredacteur verantwoordelijk voor artikelen voor werkers in de kerk. Wil hiermee een brug slaan van de bijbel naar de praktijk. Brengt hiervoor zijn ervaring als predikant in en zijn ervaring in projectmanagement. Heeft graag zicht op het grotere geheel. Schrijft het kerkelijk jaaroverzicht voor Handboek Gereformeerde Kerken. Mail of bel (038) 42 555 18